مجله

دولومیت چیست؟

بلاگ, مقالات

 

سنگی است رسوبی که عمدتاً از کانی دولومیت با فرمول شیمیاییCaMg(CO2)3

شکل گرفته. دولومیت در حوضه های رسوبی سرتاسر جهان یافت می گردد.

 

دولومیت یا سنگ آهک؟

دولومیت و سنگ آهک، سنگ هایی به شدت مشابه یکدیگر می باشند. گستره ای رنگی از سفید تا خاکستری و سفید تا قهوه ای روشن در هردو یکسان می باشد (اگرچه حضور رنگ هایی دیگر مانند قرمز، سبز و مشکی نیز امکانپذیر می باشد). آنها تقریباً سختی مشابه داشته و هر دوی در اسید کلریک رقیق حل می گردند. این دو سنگ جهت بکارگیری به عنوان ماده ساختمان سازی خرد شده و برش می خورند و به جهت ویژگی خنثی سازی اسیدی مورد استفاده قرار می گیرند. دولومیت اندکی سخت تر از سنگ آهک می باشد. سختی موس دولومیت 3. 5 تا 4 می باشد و سنگ آهک ( که از کلسیت شکل یافته) سختی موس 3 دارد. دولومیت در اسید هیدروکلریک رقیق، اندکی کم محلول تر می باشد. کلسیت در تماس با اسید سرد و رقیق (% 5) به شدت می جوشد درحالیکه دولومیت در برابر اسید جوشش بسیار ضعیفی ایجاد می نماید.

 

فرمول شیمیایی دولومیت:

ماده معدنی دولومیت با فرمول شیمیایی
CaMg(CO۳)۲ در سه جهت رخ کامل دارد.
دولومیت که تحت عناوین “دولوستون” و “سنگ دولومیت” نیز شناخته می شود

 

سنگ دولومیت و دولوستون:

دولومیت هنگامیکه در معرض حرارت و فشار قرار می گیرد، رفتاری مشابه سنگ آهک دارد. در چنین شرایطی با افزایش دما، دولومیت شروع به تبلورمجدد می نماید و بلورهای دولومیت درون سنگ افزایش اندازه یافته و نمود بلورین سنگ گسترش می یابد.
دولومیت هنگامیکه در معرض حرارت و فشار قرار می گیرد، رفتاری مشابه سنگ آهک دارد. در چنین شرایطی با افزایش دما، دولومیت شروع به تبلورمجدد می نماید و بلورهای دولومیت درون سنگ افزایش اندازه یافته و نمود بلورین سنگ گسترش می یابد.
دولومیتی که به یک سنگ متامورفیسم تغییر شکل داده، تحت عنوان “مرمر دولومیتی” شناخته می شود

دولومیت

 

کاربردهای دولومیت:

دولومیت و سنگ آهک به طریقه ای مشابه مورد استفاده قرار می گیرند. آنها خرد شده و به عنوان آگرگات درپروژه های ساختمان سازی بکارگرفته می شوند. این سنگ ها برای ساخت سیمان، کوره پز می گردند، به شکل بلوک ها و صفحات بزرگ برش می خورند تا به عنوان سنگ بادبر مورد استفاده قرار گیرند.

 

زمانیکه سنگ آهک تبدیل به دولومیت می گردد فرآیند دولومیتی شدن منجر به شکل گیری واکنش کاهش (احیاء) ضعیفی می شود. این عمل می تواند منطقه متخلخلی در یک لایه یعنی جایی که دولومیتی شدن اتفاق می افتد، ایجاد نماید. این فضاهای تخلخل می توانند تله ای برای سیالات زیرسطحی مانند نفت و گازطبیعی باشد. به همین دلیل است که دولومیت اغلب یک مخزن سنگی است که در اکتشاف نفت و گاز طبیعی مورد کاوش قرار می گیرد. دولومیت همچنین می تواند به عنوان یک سنگ میزبان برای کانسارهای سرب، روی و مس انجام وظیفه نماید..

 

در صنایع شیمیایی دولومیت به عنوان منبعی برای “منیزی” (MgO) مورد استفاده قرار می گیرد. صنعت فولادزنگ نزن دولومیت را به عنوان عامل تَف جوشی (sintering agent) در فرآوری کانه آهن و به عنوان گدازآور (flux) در تولید فولاد بکار می بندد. در کشاورزی دولومیت به عنوان اصلاح کننده خاک (soil conditioner) و یک افزونه غذایی برای دام ها کاربرد دارد. دولومیت در تولید شیشه و سرامیک مورد استفاده دارد. از دولومیت به عنوان یک منبع کم اهمیت تر منیزیم استفاده گردیده است اما امروزه منیزیم را از منابع دیگری بدست می آورند.

 

تقسیم بندی سنگهای کربناته بر اساس مقدار دولومیت

• سنگ آهک : سنگی است که حاوی 0 تا 10 درصد دولومیت باشد.
• سنگ آهک دولومیتی : سنگی است که حاوی 10 تا 50 درصد دولومیت باشد.
• دولومیت کلسیتی : سنگی است که حاوی 50 تا 90 درصد دولومیت باشد.
• دولومیت (ِDolostone) : سنگی است که حاوی 90 تا 100 درصد دولومیت باشد.
بافت‌های دولومیت
• اگزونوتوپیک Xenotopic : در این بافت دولومیت دارای بلورهای بدون شکل با مرزهای بلوری منحنی تا دندانه‌ای و نامنظم است.
• اییوتوپیک Idiotopic : در این بافت دولومیت دارای بلورهای شکل‌دار لوزوجهی می‌باشد.

پاسخ دهید